Dấu hiệu nhận biết và cách chữa bệnh giun kim hiệu quả

Hình ảnh giun kim

Hình ảnh giun kim

Bệnh giun kim là bệnh hay gặp nhất trong các bệnh nhiễm giun đường ruột. Nhiễm bệnh giun kim thường không gây vấn đề nghiêm trọng nhưng có một số ảnh hưởng đến sức khỏe. Cách chữa bệnh giun kim tốt nhất là dùng thuốc, mặc dù có thể tái nhiễm. Phần dưới đây sẽ giải thích đầy đủ về giun kim, cách chữa bệnh giun kim và  phòng ngừa hiệu quả.

1.Bệnh giun kim là gì?

Nhiễm giun kim là một loại bệnh nhiễm giun đường ruột ở người phổ biến nhất. 

Đặc điểm giun kim: 

- Kích thước nhỏ, khoảng 10mm, đầu hơi phình, màu trắng đục.

- Trứng giun kim có hình bầu dục, vỏ nhẵn, vẹt một đầu.

- Ký sinh chủ yếu ở ruột non, ruột già.

Bệnh giun kim là bệnh gây ra do nhiễm ký sinh trùng - cụ thể ở đây là giun kim, nó rất dễ lây lan. Bệnh thường gặp nhất ở trẻ 5-10 tuổi và ở cả người lớn có tiếp xúc với trẻ.

Để phòng ngừa bệnh giun kim tốt thì cần nắm được con đường lây nhiễm của giun kim. Phần dưới đây sẽ giải thích cụ thể, nguyên nhân mắc giun kim là do đâu.

2. Con đường lây nhiễm

Trước hết, để nắm được con đường lây nhiễm của giun kim, nên tìm hiểu về chu trình sống của nó.

Vòng đời sống của giun kim

Vòng đời sống của giun kim

2.1 Chu trình sống của giun kim

- Thời gian 1 chu trình: 4-8 tuần.

- Trứng giun kim theo đường tiêu hóa đi vào cơ thể người ký sinh ở phần đầu của ruột non. Trứng phát triển thành ấu trùng, qua nhiều lần lột xác phát triển thành con trưởng thành gồm con đực, con cái.

- Giun đực và giun cái giao phối với nhau ở hồi tràng, sau đó giun đực chết, giun cái di chuyển đến đại tràng, trực tràng.

- Đến đêm, giun cái bò ra kẽ hậu môn để đẻ trứng

- Trứng dính vào chăn, chiếu, màn hoặc do trẻ em sờ tay vùng hậu môn mà trứng phát tán ra ngoài môi trường.

- Theo đường tiêu hóa, trứng giun kim xâm nhập vào cơ thể và tiếp tục một chu trình mới.

Số lượng trứng giun kim cái đẻ ra khoảng 11.000-16.000 trứng mỗi lần, hơn nữa quá trình phát triển của giun kim không bị ảnh hưởng bởi ngoại cảnh. Vì vậy, bệnh giun kim rất dễ lây lan.

2.2 Phương thức lây nhiễm

Theo chu kỳ sống của giun kim, có 2 phương thức lây truyền bệnh giun kim gồm:

- Qua đường tiêu hóa: Khi giun cái di chuyển ra kẽ hậu môn đẻ trứng, gây ngứa. Nếu dùng tay để gãi hậu môn, trứng sẽ dính vào tay, chạm vào đồ vật sẽ dính vào các đồ vật. Tay dính trứng giun kim nếu đưa lên miệng, cầm nắm thức ăn thì trứng sẽ có cơ hội xâm nhập vào cơ thể.

- Đường truyền nhiễm khác: Tại nếp kẽ hậu môn, trứng giun kim phát triển thành ấu trùng giun kim. Ấu trùng giun kim không ra ngoài môi trường mà di chuyển ngược lên manh tràng. Tại manh tràng, phát triển thành giun kim trưởng thành, tuy nhiên kiểu này ít gặp hơn.

Trẻ có thói quen mút tay, nhiễm giun kim qua đường tiêu hóa

Trẻ có thói quen mút tay, nhiễm giun kim qua đường tiêu hóa

2.3 Đối tượng có nguy cơ nhiễm giun kim cao hơn

Vì trứng giun kim rất nhỏ và chu trình sống ít ảnh hưởng bởi điều kiện ngoại cảnh nên dễ lây lan.

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm giun kim nhưng những đối tượng sau đây dễ bị nhiễm giun kim hơn:

- Trẻ đi học nhà trẻ, mẫu giáo hoặc trường tiểu học.

- Thành viên gia đình hoặc người chăm sóc của những người đã bị nhiễm bệnh.

- Những cá nhân sống trong các tổ chức hoặc nơi ở đông đúc khác, chẳng hạn như ký túc xá.

- Trẻ em hoặc người lớn không thực hành rửa tay thường xuyên và cẩn thận trước khi ăn.

- Trẻ có thói quen mút ngón tay.

Thông qua con đường lây nhiễm của bệnh giun kim, có thể thấy bệnh rất dễ lây lan. Vậy dựa vào triệu chứng nào để biết mắc bệnh giun kim.

3. Triệu chứng khi mắc bệnh giun kim

Ngứa hậu môn đặc biệt vào ban đêm là triệu chứng khi nhiễm giun kim

Ngứa hậu môn đặc biệt vào ban đêm là triệu chứng khi nhiễm giun kim

Một số trường hợp bị nhiễm giun kim nhưng không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, nếu mắc một số triệu chứng dưới đây thì có thể là đã nhiễm giun kim:

- Cảm giác ngứa mạnh và đau ở vùng hậu môn, đặc biệt vào ban đêm.

- Ngủ không ngon giấc do ngứa hậu môn, khó chịu. Trẻ hay quấy khóc ban đêm.

- Đau, phát ban hoặc kích ứng da khác xung quanh hậu môn.

- Quan sát thấy giun kim ở vùng hậu môn của trẻ.

- Quan sát thấy giun kim trong phân.

Bệnh giun kim tuy không nguy hiểm nhưng đôi khi có thể gây một số tác hại như:

- Quá trình ký sinh ở đường ruột, có thể làm tổn thương niêm mạc ruột gây rối loạn tiêu hóa. Mất ngủ do ngứa ngáy hậu môn cũng ảnh hưởng đến tâm sinh lý người bệnh. Vậy nên, trẻ bị nhiễm giun kim có thể bị suy dinh dưỡng, chậm lớn.

- Nếu giun kim chui vào ruột thừa, nó có thể gây nên tình trạng viêm ruột thừa, vô cùng nguy hiểm.

- Đôi khi giun kim chui vào đường sinh dục của phụ nữ gây viêm nhiễm, rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới.

- Nhiễm một lượng đáng kể giun kim trong cơ thể có thể gây ra đau bụng.

- Một lượng lớn giun kim trong cơ thể sẽ hút mất các chất dinh dưỡng thiết yếu khi ký sinh, gây giảm cân.

Bệnh giun kim tuy không nguy hiểm tức thì nhưng gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh. Vậy điều trị như thế nào. Đọc phần dưới đây để điều trị đúng cách.

4. Cách chữa bệnh giun kim

Để điều trị hiệu quả và triệt để giun kim, cần kết hợp giữa dùng thuốc và vệ sinh sạch sẽ môi trường sống xung quanh.

4.1 Biện pháp dùng thuốc

Điều trị bệnh giun kim bằng thuốc là biện pháp được ưu tiên hàng đầu. Vì giun kim lây truyền từ người này sang người khác rất dễ dàng nên cần điều trị cùng lúc những người cùng gia đình để ngăn ngừa tái nhiễm. Những người chăm sóc và những người khác có tiếp xúc gần gũi với bệnh nhân cũng nên được điều trị đồng thời.

Một số loại thuốc điều trị giun kim thường được bác sĩ chỉ định gồm:

- Mebendazole

- Albendazole

- Pyrantel pamoate

Một đợt dùng bao gồm 2 liều, liều thứ hai cách liều đầu tiên 2-3 tuần. Có thể cần nhiều hơn một liệu trình để loại bỏ hoàn toàn trứng giun kim. Nên kết hợp kem hoặc thuốc mỡ có thể làm dịu da ngứa ở khu vực xung quanh hậu môn. 

Lưu ý: Dùng thuốc theo hướng dẫn của dược sĩ, bác sĩ có chuyên môn. Không tự ý uống thuốc hay tăng liều thuốc.

Mebendazole là một thuốc thường được dùng chữa bệnh giun kim

Mebendazole là một thuốc thường được dùng chữa bệnh giun kim

4.2 Vệ sinh môi trường xung quanh

Vệ sinh môi trường xung quanh tránh tái nhiễm giun kim

Vệ sinh môi trường xung quanh tránh tái nhiễm giun kim

Ngoài việc dùng thuốc, cần phải dọn dẹp vệ sinh môi trường xung quanh để loại bỏ hoàn toàn trứng giun kim:

- Người bệnh và các thành viên khác trong gia đình nên rửa tay kỹ lưỡng bằng nước ấm và xà phòng. Đặc biệt là trước khi ăn.

- Tốt hơn nữa là mọi người trong gia đình tắm rửa và thay quần áo lót mỗi sáng.

- Cắt móng tay, làm sạch móng tay thường xuyên.

- Không gãi vùng hậu môn.

- Sử dụng nước nóng để giặt tất cả bộ đồ giường, khăn tắm, khăn mặt và quần áo nếu trong nhà có người nhiễm giun kim. 

- Tránh giũ quần áo và chăn ga gối đệm để tránh trứng giun kim phát tán vào không khí.

- Không cho trẻ tắm chung vì có thể khiến trứng giun kim phát tán trong nước tắm.

- Làm sạch kỹ bất kỳ bề mặt nào có thể dính trứng giun kim, bao gồm đồ chơi, sàn nhà, mặt bàn và bệ toilet.

5. Biện pháp phòng ngừa mắc bệnh giun kim

Rửa tay xà phòng thường xuyên phòng ngừa bệnh giun kim

Rửa tay xà phòng thường xuyên phòng ngừa bệnh giun kim

Cách tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm trùng và tái nhiễm giun kim là thực hiện vệ sinh sạch sẽ đối với người bệnh và các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em. Vệ sinh môi trường sống xung quanh để hạn chế phát tán trứng giun kim.

Bạn có thể ngăn ngừa nhiễm giun kim bằng một số phương pháp:

- Rửa tay bằng nước ấm và xà phòng sau khi đi vệ sinh. Đặc biệt là sau khi đi đại tiện và thay tã ở trẻ. Trước khi chế biến thức ăn và ăn cũng phải rửa tay sạch sẽ. 

- Giữ móng tay ngắn và sạch sẽ.

- Dừng ngay những thói quen có thể lây lan trứng giun kim, chẳng hạn như cắn hoặc cào móng tay.

- Tắm hàng ngày vào buổi sáng để loại bỏ trứng giun kim xuất hiện vào đêm hôm trước.

- Thay quần áo lót và quần áo hàng ngày.

- Khi giặt máy, sử dụng nước nóng để giặt cũng là một cách loại bỏ giun kim trong quần áo.

- Giữ phòng thông thoáng, đủ ánh sáng vào ban ngày vì trứng nhạy cảm với ánh sáng mặt trời.

Mặc dù gây khó chịu nhưng nhiễm giun kim không gây nguy hiểm đến tính mạng. Có thể chữa bệnh giun kim bằng thuốc hiệu quả. Hiện tượng tái nhiễm thường gặp, nhất là ở trẻ em, nên cần đảm bảo các biện pháp vệ sinh phòng ngừa tái nhiễm.

Bài viết cùng chủ đề